Digitale media zijn volwassen, maar AI verandert het speelveld
Amstelveen, September 21, 2026 – Nederlandse consumenten besteden het grootste gedeelte van hun tijd nog altijd aan dezelfde kernmedia: smartphone, televisie en sociale platformen. Het gebruik van deze media is opvallend stabiel. Één ontwikkeling vormt hierop een uitzondering: AI. Inmiddels gebruikt bijna twee derde van de Nederlanders maandelijks een AI-platform, met ChatGPT als grootste speler. Dat en meer blijkt uit het onderzoek ‘Trends in Digitale Media’ dat onderzoeksbureau GfK jaarlijks uitvoert onder Nederlanders van 13 jaar en ouder.
AI groeit snel, maar is nog geen gemeengoed
AI is de snelst groeiende ontwikkeling binnen het Nederlandse medialandschap. Het maandbereik van AI-platformen is in twee jaar tijd gegroeid naar bijna twee derde van de bevolking. Toch heeft 42% van de Nederlanders geen AI-platform gebruikt. Daarmee groeit AI snel, maar is het nog niet voor iedereen onderdeel van het dagelijks leven. Gebruikers zetten AI vooral in voor praktische toepassingen zoals het opzoeken van informatie, brainstormen en het schrijven of verbeteren van teksten. Daarmee wordt het gebruik van AI meer onderdeel van het dagelijks leven.
Nederlanders zien kansen, maar blijven kritisch
De groei van AI gaat gepaard met een spanning tussen enthousiasme en terughoudendheid. Gebruikers waarderen AI vanwege het gemak, de efficiëntie en de ondersteuning bij werk- en studiegerelateerde taken. Tegelijkertijd bestaan er brede zorgen over desinformatie, privacy, auteursrechten en de maatschappelijke impact van AI. Die kritische houding zien we ook terug in het vertrouwen. Traditionele media zoals radio, televisie en nieuwsmerken genieten aanzienlijk meer vertrouwen dan social media en AI-platformen. Voor consumenten lijkt de vraag niet langer óf AI gebruikt wordt, maar vooral onder welke voorwaarden. Transparantie en menselijke controle worden daarbij steeds belangrijker.
Platformen met het grootste bereik genereren niet per se het meeste vertrouwen
Naast AI valt op dat de grootste platformen nog altijd een centrale positie innemen in het dagelijks mediagebruik. WhatsApp, YouTube en Facebook behoren tot de meest gebruikte digitale platformen in Nederland. Vooral YouTube onderscheidt zich door de hoeveelheid tijd die gebruikers er doorbrengen. Daarmee bevestigt video zijn dominante positie binnen het digitale medialandschap.
Opvallend is echter dat gebruik en vertrouwen niet automatisch samengaan. Een platform als LinkedIn wordt als relatief betrouwbaar ervaren, terwijl social media zoals TikTok, Snapchat en X duidelijk lager scoren op vertrouwen en veiligheid.
Meer schermtijd leidt tot behoefte aan balans
Ondanks de dominante rol van digitale media groeit het bewustzijn rondom schermtijd. Veel Nederlanders geven aan meer tijd achter een scherm door te brengen dan zij zouden willen en hebben behoefte aan meer offline ervaringen. Bijna de helft probeert actief het schermgebruik te beperken, bijvoorbeeld door meldingen uit te schakelen of de telefoon vaker weg te leggen. De resultaten suggereren dat Nederlanders digitale media steeds meer zien als een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven, maar tegelijkertijd op zoek zijn naar een betere balans tussen online en offline.
Bron: GfK Trends in Digitale Media 2026
Meer informatie over het onderzoek en de resultaten is te verkrijgen bij Bryan Bunink, senior researcher Media Measurement (bryan.bunink@gfkniqmedia.com)
Press contact: Tamara de Lange, T ++3188435-1000, tamara.delange@nielseniq.com
Over GfK Trends in Digitale Media en GfK GXL
GfK Trends in Digitale Media is hét jaarlijkse onderzoek naar het digitale mediagedrag van Nederlanders van 13 jaar en ouder. Sinds 2011 brengt het de verschuivingen in mediagebruik in kaart — van social media tot streaming, van nieuwsconsumptie tot AI. Daarbij wordt structureel ingezoomd op jongeren (13–17 jaar), zodat opkomende trends vroegtijdig zichtbaar zijn.
Daarnaast wordt er sinds vorig jaar (2025) gedragsdata toegevoegd vanuit GfK GXL, het grootschalige cross-mediale panel van GfK. Daarmee worden inzichten uit zelfgerapporteerd gedrag verrijkt met passieve metingen van online-, televisie- en audioverbruik. Dit maakt het mogelijk om niet alleen te zien wat mensen zeggen, maar ook wat ze daadwerkelijk doen — en hoe dat verandert.
Over GfK – An NIQ Company
GfK is al meer dan 90 jaar een vertrouwde partner voor merken, mediapartijen en retailers wereldwijd. Sinds de fusie met NIQ in 2023 beschikt GfK over een ongeëvenaard wereldwijd bereik en diepgaande consumenteninzichten. Met geavanceerde analysemethoden en krachtige platforms helpt GfK organisaties te groeien vanuit kennis.
In Nederland is het team van Media Measurement gespecialiseerd in het meten en duiden van mediagedrag. Van bereiksonderzoek tot digitale consumptie en crossmediale analyses: MM NL levert inzichten die adverteerders, mediabureaus en uitgevers helpen om hun strategie te onderbouwen en te optimaliseren. Ook het onderzoek Trends in Digitale Media wordt vanuit dit team jaarlijks uitgevoerd, met ondersteuning van het GfK GXL-panel voor passieve gedragsdata.